Madde analizi: Sorularınız gerçekten çalışıyor mu?
Bir sorunun iyi olup olmadığını yazarken değil, sınav sonrası veriye bakarak anlarsınız. Zorluk, ayırt edicilik ve çeldirici analizini sade bir dille anlattık.
Online Sınav
Sınav sonuç raporları nasıl okunur?
Ortalama 68, geçme oranı yüzde 74. Peki bu sayılar ne söylüyor? Sınav raporundaki beş temel göstergeyi ve her birinin altında saklanan soruları anlattık.
Sınav bitti, sistem size bir rapor sundu: tablolar, grafikler, yüzdeler. İlk bakışta heyecan verici, ikinci bakışta "peki ben bununla ne yapacağım?" Çoğu insan raporu açıp ortalamaya bakıyor ve kapatıyor.
Ortalama önemli, ama hikâyenin sadece küçük bir kısmı. Beş şeye bakmayı alışkanlık haline getirirseniz, rapordan çok daha fazlasını çıkarırsınız.
1. Ortalama ve ortanca
Ortalama, toplam puanın kişi sayısına bölünmesi. Ortanca (medyan), insanları puana göre sıraladığınızda ortadaki kişinin puanı.
İkisi birbirine yakınsa, puanlar dengeli dağılmış demektir. Ortalama ortancadan belirgin biçimde düşükse, birkaç çok düşük puan ortalamayı aşağı çekmiş olabilir (ya da tersi). Bu fark, bakmanız gereken bir ipucu.
2. Dağılım
Ortalama size grubun merkezini söyler, dağılım ise grubun şeklini. İki farklı sınav düşünün, ikisinde de ortalama 70:
- Sınav A: Herkes 65 ile 75 arasında. Dengeli bir grup.
- Sınav B: Yarısı 95, yarısı 45. Birbirinden çok farklı iki grup.
Ortalama aynı, ama yapmanız gereken şey çok farklı. B'de iki ayrı sorun olabilir: belki iki farklı eğitim almışlar, belki bir grup konuyu hiç görmemiş. Puan dağılımı grafiğine (histogram) bakmak bu farkı hemen gösterir.
3. Geçme oranı
Baraj puanını geçenlerin yüzdesi, çoğu zaman en çok merak edilen sayı. Ama tek başına yorumlamayın:
- Çok yüksek (yüzde doksan beş ve üzeri): Sınav fazla kolay olabilir ya da gerçekten iyi bir eğitim vermişsiniz. Soruların zorluk dağılımına bakın.
- Çok düşük: Sınav fazla zor olabilir, eğitim yetersiz olabilir ya da baraj gerçekçi olmayabilir.
Geçme oranını gruplara göre (birim, bölge, eğitmen) ayırmak daha öğretici: tek bir grubun ayrışması, genel orandan çok daha net bilgi verir.
4. Konu ve soru bazlı sonuçlar
İşte raporun en değerli kısmı. Toplam puan size "ne kadar" bilindiğini söyler, konu bazlı sonuç ise "neyin" bilinmediğini.
- Konu bazlı başarı: Hangi konuda grup genelde zayıf? Bu, eğitimin ya da içeriğin o bölümünün güçlendirilmesi gerektiğini gösterir.
- Soru bazlı doğru oranı: Hangi soruyu herkes yaptı, hangisini kimse yapamadı? Aşırı uçlar genelde soru kalitesine işaret eder. Detaylı yorum için madde analizi yazısına bakın.
- Seçenek dağılımı: Çoktan seçmelide yanlış seçeneklerin dağılımı, yaygın yanlış anlamaları gösterir.
5. Süre
Cevaplama süresi çoğu zaman gözden kaçar ama bilgi dolu:
- Çok kısa sürede bitirenler: Sınavı ciddiye almamış, tahmin etmiş ya da kopya çekmiş olabilir.
- Süreyi doldurup soruları bitiremeyenler: Süre yetersiz ya da sınav fazla uzun olabilir.
- Soru bazlı süre: Bir soru ortalamadan çok daha uzun sürüyorsa, anlaşılması zor olabilir.
Raporu okurken tuzaklar
Rapordan karara
Bir raporu okuyup bitirdiğinizde şu üç soruya cevabınız olmalı:
- Katılımcılar için: Kim desteğe ihtiyaç duyuyor, kim hazır?
- Eğitim için: Hangi konu ya da içerik güçlendirilmeli?
- Sınav için: Hangi sorular düzeltilmeli, çıkarılmalı ya da korunmalı?
Eğer rapordan bu üç sorunun cevabı çıkmıyorsa, ya rapor yetersiz ya da bakış açınızı biraz daha netleştirmeniz gerekiyor. Genel LMS raporları için LMS raporlarında hangi metriklere bakmalı? yazısını, açıkları bulma yöntemi için yetkinlik açığı analizi yazısını da okuyabilirsiniz.